مراحل ده گانه فراخوان مالیات بر ارزش افزوده
اولین مرحله این فراخوان درسال 87 صورت پذیرفت که بر اساس آن کلیه واردکنندگان و صادر کنندگان و همچنین فعالان اقتصادی با مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات بیش از سه میلیارد ریال در سال 86 و یا بیش از یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال در پنج ماهه نخست سال 87 موظف به اجرای قانون شدند.
مرحله دوم این فراخوان از ابتدای مهرماه 88 به اجرا گذاشته شد و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، صرف نظر از میزان فعالیت، که مشمول مرحله اول ثبت نام نگردیده و جزء فعالیت های بند (الف) ماده (96) قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب 80/11/27) بودند را در بر گرفت.
۱ـ دارندگان کارت بازرگاني و کلية واردکنندگان و صادرکنندگان.
۲ـ صاحبان کارخانهها و واحدهاي توليدي که براي آنها جواز تأسيس و پروانة بهرهبرداري از وزارتخانة ذيربط صادر شده يا ميشود.
۳ـ بهره برداران معادن.
۴ـ صاحبان مؤسسات حسابرسي، حسابداري و دفترداري، خدمات مالي و ارائه دهندگان خدمات مديريتي، مشاورهاي، انفورماتيک، رايانهاي اعم از سخت افزاري و نرم افزاري و طراحيسيستم.
۵ـ صاحبان مراکز آموزشي و پرورشي، آموزشگاههاي آزاد، مدارس غير انتفاعي، دانشگاهها و مراکز آموزش عالي.
۶ـ صاحبان بيمارستانها، زايشگاهها، آسايشگاهها، درمانگاهها و خانههاي سالمندان.
۷- صاحبان متلها و هتل هاي سه ستاره و بالاتر.
۸ـ بنکداران، عمده فروشها، فروشگاههاي بزرگ، واسطههاي مالي، نمايندگان توزيع کالاهاي داخلي و وارداتي و صاحبان انبارها.
۹ـ نمايندگان مؤسسههاي تجاري و صنعتي، اعم از داخلي وخارجي.
۱۰ـ صاحبان مؤسسات حمل و نقل موتوري، زميني، دريايي و هوايي اعم از مسافري يا باربري.
۱۱ـ صاحبان مؤسسات مهندسي و مهندسي مشاور.
۱۲ـ صاحبان مؤسسات تبليغاتي و بازاريابي.
در مرحله سوم که از ابتدای فروردین 89 به اجرا گذاشته شد، دامنه شمول مودیان گسترش یافت و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط مراحل اول و دوم ثبت نام، مشمول اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده نشده بودند و در صورتی که در سال 87 یا 88 مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات ( غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف ) آنها سه میلیارد ریال و بالاتر بود، مشمول این مرحله گردیدند.

از مهرماه 89 مرحله چهارم اجرا گردید و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط مراحل گذشته مشمول نشده بودند، در صورتی که شاغل به فعالیتهای اعلام شده موضوع بند ب ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب 80/11/27) بودند، با هر میزان فروش یا درآمد مشمول این مرحله گردیدند.
۱ ـ صاحبان کارگاههاي صنعتي.
۲ ـ صاحبان مشاغل ساختماني، تأسيسات فني و صنعتي، نقشهکشي، نقشه برداري، محاسبات فني و نظارت.
۳ ـ چاپخانه داران، ليتوگرافها ، صحافها، ارائه دهندگانخدمات چاپ و گرافيستها.
۴ ـ صاحبان مراکز ارتباطات رايانهاي.
۵ ـ وکلا، کارشناسان، مترجمان رسمي دادگستري، مشاورانحقوقي، حسابداران رسمي و اعضاي سازمانهاي نظام مهندسي.
۶ ـ محققان، پژوهش گران و کارشناسان آزاد که به تهيه و ارائة طرحهاي تحقيقاتي اشتغال دارند.
۷ ـ دلالان، حقالعملکاران و کارگزاران.
۸ ـ صاحبان مراکز فرهنگي ـ هنري، فرهنگسراها، کانونهايحرفهاي و انجمنهاي صنفي و تخصصي.
۹ ـ صاحبان سينماها، تماشاخانهها و مکانهاي تفريحي و ورزشي.
۱۰ ـ صاحبان مشاغل فيلم برداري، دوبلاژ، مونتاژ و ساير خدمات سينمايي.
۱۱ ـ پزشکان و دندانپزشکان که داراي مطب هستند و دامپزشکان که به حرفه دامپزشکي اشتغال دارند.
۱۲ ـ صاحبان آزمايشگاهها، راديولوژيها، فيزيوتراپيها،سونوگرافيها ، الکتروانسفالوگرافيها ،سي تي اسکنها، سالنهاي زيبايي و ديگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتي طبي و غير طبي. داروخانه ها، لابراتوار دندانسازی، مراکز ترک اعتیاد، موسسات ترمیم و کاشت مو، سازندگان اعضای مصنوعی، مراکز بینایی و شنوایی سنجی، مشاوره ژنتیک، مشاوره روامسنجی و روانشناسی، دفاتر خدمات پرستاری و مامایی، مراکز خدمات آمبولانس.
۱۳ـ صاحبان ميهمان سراها، ميهمان پذيرها و مسافرخانه ها.
۱۴ـ صاحبان تالارهاي پذيرايي، رستورانها، تهيه کنندگان غذاهاي آماده، ارائه دهندگانخدمات پذيرايي و کرايه دهندگان ظروف.
۱۵ ـ صاحبان دفاتر اسناد رسمي.
۱۶ ـ صاحبان تعميرگاههاي مجاز و اتوسرويسها.
۱۷ ـ صاحبان نمايشگاهها و فروشگاه هاي اتومبيل و بنگاههاي معاملات املاک و آژانسهاي کرايه اتومبيل.
۱۸ ـ سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر.
۱۹ ـ عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات.
۲۰ ـ صاحبان دفاتر خدمات ارتباطی(دفتر خدمات مشترکین تلفن همراه و آژانسهای پستی)
۲۱ ـ صاحبان دفاتر خدمات دولت الکترونیک و دفاتر خدمات الکترونیک شهر
۲۲ ـ صاحبان جایگاههای فرآورده های نفتی و گاز (پمپ ینزین و گازوئیل و گاز)
۲۳ ـ صاحبان مهدکودک ها و پیش دبستانی.
۲۴ ـ ناشران و صاحبان موسسات انتشاراتی.
۲۵ ـ صاحبان دفاتر خدمات پیک موتوری.
۲۶ ـ صاحبان دفاتر مسافرتی و جهانگردی.
۲۷ ـ شیرینی فروشان و قنادی های دارای کارگاه.
۲۸ ـ صاحبان کارگاههای تولید نان های حجیم ـ فانتزی و صنعتی.
۲۹ ـ صاحبان مصالح فروشیها.

درمرحله پنجم که از ابتدای مهر ماه 1390 اجرا شد کلیه اشخاص حقوقی که در مراحل قبلی مشمول نبوده و مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف) آنها در هر یک از سالهای 87 تا89 یک میلیارد ریال وبیشتر بود وکلیه اشخاص حقوقی که قبل یا بعد از سال 90 ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده یا میرسیدند و حائز شرایط مذکور نشده بودند، در صورتی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات (غیر معاف یا معاف و غیر معاف) آنها در سال 90 یا سالهای بعد، یک میلیارد ریال و بیشتر بود، از اولین دوره مالیاتی بعد از رسیدن به آستانه مذکور، مشمول مرحله پنجم ثبت نام و اجرای قانون شدند.
مرحله ششم ثبت نام ارزش افزوده از ابتدای سال 94 به مرحله اجرا درآمد. در این مرحله اشخاص حقوقی و همچنین حقیقی (صرف نظر از مبلغ فروش سالانه) موضوع ماده «95» قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب 80/11/27) که به فعالیتهای چلوکبابیها، سالن های غذاخوری، سفره خانه های سنتی و اغذیه فروشی های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز مشمول مالیات بر ارزش افزوده شدند.
در مرحله هفتم کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم از فروش و یا درآمد از محل عرضه کالا و ارائه خدمات مشمول که به موجب فراخوان های قبلی تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، طی این مرحله مکلف به ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده و اجرای این قانون از ابتدای مهرماه سال 95 گردیدند. هچنین اشخاص حقوقی که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده و یا شروع به انجام فعالیت مینمودند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد حاصل از کالا و خدمت، از اولین دوره مالیاتی بعد از شروع فعالیت مشمول اجرای این قانون میباشند.
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا ششم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هفتم ثبت نام این نظام مالیاتی جزو مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط از جمله وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حسابهای تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور گردیدند.
قابل توجه جایگاه داران سوخت، فراخوان مشمولان مرحله هشتم اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده، با عنایت به مفاد جزء (پ) بند (3) ماده (2) آییننامه اجرایی بند (الف) تبصره (14) ماده واحده قانون بودجه سال 1399 کل کشور و اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده کلیه جایگاهداران سوخت (فرآوردههای نفت و گاز) با هر حجم از فروش و یا درآمد کالا و ارائه خدمات که به موجب فراخوانهای قبلی، تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشدهاند، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای سال 1399خواهند شد. اشخاص مذکور که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت میرسند و یا شروع به انجام فعالیت میکنند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد (کالا و خدمت) مشمول اجرای قانون از تاریخ شروع فعالیت میباشند.
تذکر بسیار مهم:
جایگاهداران که واجد شرایط فراخوانهای یادشده قبلی و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بودهاند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله هشتم ثبتنام این نظام مالیاتی جزو مودیان مشمول مراحل قبلی ثبتنام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط، خواهند بود.
کارمزد و مالیات و عوارض ارزش افزوده جایگاهداران در قیمتهای تکلیفی فرآوردههای نفت و گاز لحاظ شده است و جایگاهداران اجازه وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده مازاد بر قیمت تعیینشده را از خریداران سوخت ندارند.
تاریخ اجرای قانون اشخاص مشمول این فراخوان، از تاریخ 1399/1/1 مکلف به اجرای تکالیف مقرر در قانون از جمله وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده نسبت به کارمزد فروش فرآورده و فروش سایر کالاها و خدمات از خریداران کالا و خدمات، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حسابهای تعیینشده توسط سازمان امور مالیاتی کشور میباشند.
قابل توجه صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانهها) و کافی شاپها، فراخوان ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده; به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02، از آنجایی که تا زمان راهاندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1387 میباشد، لذا بنــا بــه اختیــارات حاصــل از مقــررات مــاده (18) قــانون مالیــات بــر ارزش افــزوده مصوب1387/02/17، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط فراخوانهای مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشدهاند، در صورت اشتغال به فعالیتهای ذیل با هر میزان فروش یا درآمد،
مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیرماه سال 1402 خواهند بود. تهیه و ارائه انواع غذا به صورت بیرون بر (آشپزخانهها و کیترینگ ها) اعم از صنعتی یا خانگی; کافی شاپها.
تذکر بسیار مهم:
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده انـد، حتـی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط، خواهند بود.
این اطلاعیه در حکم بخشنامه برای ادارات کل امور مالیاتی، اتحادیههای ذیربط و سـایر مجـامع وتشـکلهـا محسـوب می گردد.
سازمان امور مالیاتی با اجرای گام به گام مالیات بر ارزش افزوده سعی در نوسازی نظام مالیاتی و ایجاد عدالت مالیاتی داشته است. اجرای منظم، اطلاع رسانی و فرهنگ سازی مداوم، شناسایی فرصت ها و چالش های هر مرحله و اصلاح گام های بعدی از جمله اقدامات این حوزه بوده و با اجرای هر مرحله، گامی دیگر برای مشارکت همه شهروندان در توسعه کشور فراهم شده است.

بدون دیدگاه